ریسک از دست دادن منابع انسانی در پروژه ها

  • نام نویسنده
  • تاریخ
ریسک از دست دادن منابع انسانی در پروژه ها

عموماً همزمان با کاهش درصد پیشرفت پروژه  ها در مراحل پایانی و اختتامیه پروژه( مراحل قبل از پیش راه-اندازی و راه اندازی) ارسال رزومه ها، زمزمه های رفتن نیروها، Release  شدن ها و...شروع می شود.در این بازه زمانی رخوت، دلسردی بر پروژه حاکم می شود.
به علت این رفت و آمدها، امروزه کارکنان عملیاتی پروژ ه ها با سوابق اجرایی متعدد در پروژ ه های متفاوت و گاهاً متنافر مشاهده می شوند. این وضعیت ریسک  پروژه ها و ریسک از دست دادن منابع انسانی را برای سازمان های پروژه محور افزایش می دهد. در این متن بطور اختصار به ریسک منابع انسانی در پروژه پرداخته-شده است.
منابع انسانی با تجربه و آگاه یکی از مهمترین سرمایه های هر سازمان پروژه محور و اثر بخش ترین دارایی برای ابقاء بازدهی، منابع انسانی است.
 
در این مسیر مخاطرات مختلفی وجود دارد که هر لحظه منابع انسانی را در معرض تهدید قرار می دهند. شرکت-های پروژه محور که با ریسک نیروی انسانی مواجه اند، در صورت از دست دادن پرسنل برتری های خود را نیز از دست می دهند. عملاً  اثرات افزایش این ریسک ها به منابع انسانی و به شرکت لطمه می زند. کاهش اثر این ریسک ها در جهت کاهش هزینه های ناشی از ریسک ٬ کاهش استرس های ناشی از ریسک ٬ برنامه ریزی دقیق نیروی انسانی ٬ توانمند سازی نیروی انسانی و توسعه قابلیت ها و شایستگی های واقعی افراد برای سازمان ها مهم و ضروری است

 

مسعود تدین

منبع : www.aryanapm.com

این ریسک به سیاست‌های پرسنلی یک شرکت مانند استخدام، آموزش، انگیزش و حفظ کارکنان مربوط می شود. ریسک منابع انسانی به اشکال مختلفی مانند ریسک از دست دادن کارکنان ارزشمند، ریسک انگیزش ناکافی یا غلط کادر مدیریتی و ... بروز می‌نماید. در صورتی که کارکنان سازمان به میزان کافی آموزش دیده و از احساس تعهد سازمانی بالا برخوردار باشند وقوع هرگونه نوسانات محیطی و عوامل دیگر٬ حداقل تاثیر را بر سازمان خواهد داشت . گزینش و استخدام ٬ آموزش و ارتقاء ایجاد انگیزه و رضایت و سرانجام حفظ منابع انسانی از اهم موضوعاتی است که ریسک منابع انسانی را به حداقل می رساند به‌عنوان مثال، اگر یک کارمند متخصص که دارای دانش فنّی بالایی است، سازمان را ترک کند، می تواند پروژه را دچار وقفه و دردسر نماید. بکارگماری جانشین مناسب بر مثلث طلایی هزینه، زمان و کیفیت پروژه و ارکان شرکت پروژه محورآثار جبران-ناپذیری خواهد گذاشت.

ریسک های منابع انسانی به ریسک های راهبردی، عملیاتی، فرهنگی قابل تقسیم بندی است.

در ریسک های راهبردی موضوعاتی از قبیل: عدم توانایی مدیران در تحلیل سیستماتیک محیط درونی و بیرونی کسب و کار/ عدم درک محرک های اصلی تغییر در محیط کسب و کار/ عدم در نظر گرفتن محرکهای تغییر در محیط در استراتژی های کسب و کار / عدم مشارکت مدیران در طراحی و استقرار استراتژی /عدم همسویی استراتژی منابع انسانی با استراتژی سازمان قابل طرح و بررسی است.

در ریسک‌های عملیاتی منابع انسانی مواردی از قبیل: عدم رعایت قوانین و مقررات / توزیع نامتناسب حجم کاری / خالی بودن پست های حساس / فقدان مهارت لازم در کارکنان / بی عدالتی در تقسیم کار و وظایف کارکنان/ عملکرد ضعیف کارکنان / نرخ بالای خروج کارکنان /تخلف / کارگریزی / آسیب به کارکنان در محل کار /مسایل رفاهی کارکنان/عدم وجود برنامه ریزی آموزشی/ و... قابل طرح و بررسی است.

در  ریسک‌های فرهنگی منابع انسانی موضوعاتی از قبیل: عدم انطباق فرهنگ با ارزش‌های بنیادی سازمان / عدم سازگاری افراد با فرهنگ سازمان /عدم رعایت اصول اخلاق حرفه ای /تغییر در فرهنگ سازمانی بر اثر عواملی مانند تغییر فنآوری یا تغییر مدیریت قابل طرح و بررسی است.

اگرچه منابع انسانی به عنوان ریسک های نامشهود تلقی می شوند، مراحل کاهش ریسک منابع انسانی عبارتند از:

ارزیابی ریسک (شامل شناسایی، تحلیل و ارزشیابی) /تقویت چارچوب‌ها و فرآیندها برای برآورد ریسک‌های غیرقابل پیش ‌بینی منابع انسانی

درمان ریسک (پاسخگویی در قبال همه ریسک‌های منابع انسانی /تضمین اثربخشی درمان‌های ریسک‌ منابع انسانی در بهبود عملکرد کارکنان )

نظارت بر ریسک (نظارت مستمر بر ریسک‌های منابع انسانی مانند رفتارهای غیر اخلاقی، رعایت قوانین و مقررات و مانند آن.)

تضمین فرایند مدیریت ریسک(تضمین یکپارچه‌سازی مدیریت ریسک منابع انسانی در فعالیت روزانه سازمان/بازخورد به ممیزان داخلی در مورد اثربخشی کنترل‌های داخلی و مدیریت ریسک منابع انسانی )

با نگاه به مدل PMBOK  مدیریت منابع انسانی پروژه شامل بخش های "تهیه برنامه منابع انسانی"،  "تشکیل تیم پروژه"، "توسعه تیم پروژه"و "مدیریت تیم پروژه" است . در پروژ های کشور فارغ از ساختار سازمانی کلان شرکت ها (وظیفه ای، ماتریسی (ضعیف، متوازن، قوی)، پروژه ای و ترکیبی) این وظایف، مسئولیت ها و به طبع آن ریسک های مترتب  به آن بین دپارتمان های برنامه ریزی و کنترل پروژه و منابع انسانی توزیع می شود. عموماً موضوع منابع انسانی با رویکرد صرفاً برنامه ریزی، جزء وظایف برنامه ریزی و کنترل پروژه محسوب می شود.

تهیه برنامه منابع انسانی:  عموماً تیم برنامه ریزی و کنترل پروژه  به نمودار سازمانی و تهیه هیستوگرام منابع انسانی می پردازند.

تشکیل تیم پروژه: شامل انتصاب، جذب نیرو از طریق سیستم مدیریت منابع انسانی ستاد شرکت ها با همکاری تیم پروژه انجام می شود.

توسعه تیم پروژه: در این بخش تنها آموزش، قدرانی و پاداش از طریق مکانیزم های ستادی منابع انسانی انجام می شود.

مدیریت تیم پروژه: ارزش یابی عملکرد پروژه از طریق برنامه ریزی و کنترل پروژه  و ستاد آن انجام می-شود.

سازمان های امروزی بایستی نگاه ویژه ای به منابع انسانی خود و ریسک های مرتبط آن داشته باشند. برای نمونه در پروژه هایی که کارکنان بصورت اقماری کار می کنند، ریسک ها و مخاطرات آن شدیدتر خواهد بود. دوری از خانواده، آمار بالای فروپاشی خانواده ها، تغییر نگرش و رویکردهای منابع انسانی در خصوص مکانیزم های تقویم منابع، قدردانی و پاداش  و... ضروری می سازد.

پس از پایان پروژه ، انتقال کارکنان باتجربه و ارزشمند پروژه به ستاد و بهره گیری از دانش و تجربیات قبلی آنها و ایجاد آمادگی برای حضور در پروژه آتی است. با این رویکرد به سیستم های مدیریت دانش سازمان و نگهداشت منابع انسانی کمک کرده و ریسک از دست دادن کارکنان را کاهش می دهد.

جهت کاهش ریسک های منابع انسانی در سازمان های پروژه محور، بایستی  سیستم منابع انسانی با رویکردی مناسب و یکپارچه، بطور نظامند جاری شود و مطابق یک برنامه منظم ارزیابی شده تا به یادگیری، خلاقیت، نوآوری و بهبود منجر شود. تا به نتایج مورد نظر در راستای اهداف سازمانی منجر شود.

منابع انسانی سازمان های پروژه محور در راستای مدل های تعالی و سرآمدی گام بردارند. این مسیر شایسته طبیعتاً به آهستگی و با صبر انجام خواهد شد.

تعداد بازدید : 455

ارسال نظر

سوال امنیتی : مجموع دو عدد 1 و 2 =